Tröll hafa lengi átt sérstakan stað í íslenskri þjóðtrú og sagnamennsku. Þeim er gjarnan lýst sem stórum, mannlegum verum sem búa í fjöllum, hellum, klettum og afskekktum dölum. Þau eru nátengd hinu dramatíska íslenska landslagi og sagt er að margir óvenjulegir klettar og drangar víðs vegar um landið hafi orðið til þegar tröll urðu að steini ef sólin skein á þau.
Íslensk tröll eru oft sýnd sem harðgerðir fjallabúar sem lifa einföldu og einangruðu lífi í hellum og klettagjám. Sum þeirra eru grimm og hættuleg og voru þekkt fyrir að stela búfénaði eða jafnvel leggja sér menn til munns, á meðan önnur eru sögð vitur, trygg og hjálpsöm við fólk. Í sögum er sérstaklega minnst á tröllkonur – sem kallast skessur – sem gátu lifað í sátt og samlyndi við menn ef komið var fram við þær af virðingu.
Eitt frægasta tröll Íslands er Grýla, risastór tröllkona sem tengist íslenskum jólasiðum og er móðir Jólasveinanna þrettán.
Þjóðsögur segja einnig frá því að tröll hafi rænt mönnum til þess að gera þá að mökum sínum. Í sumum sögum tókst fanganum að flýja, en í öðrum urðu þeir eftir hjá tröllunum og eignuðust börn sem kölluðust hálftröll eða blendingar.
Oft var talið að tröllum væri illa við kristna trú, kirkjuklukkur og sálma, og margar sögur lýsa því hvernig þau flýja frá kirkjum eða helgum stöðum. Sum tröll, sem kölluðust nátttröll, máttu aldrei sjá dagsins ljós. Ef sólarljós snerti þau urðu þau samstundis að steini. Samkvæmt þjóðtrúnni skýrir þetta mörg íslensk fyrirbæri eins og dranga, kletta og undarlegar bergmyndanir, eins og Reynisdranga, Drangey og jafnvel Tröllin í Glerárdal nálægt Akureyri.
Sögurnar af tröllum þjónuðu mörgum tilgangi í íslensku samfélagi. Þær útskýrðu uppruna óvenjulegra landslagsforma og örnefna, kenndu siðferði og virðingu, og vöruðu fólk við hættum náttúrunnar og einangrunar. Fyrir vikið urðu tröllin órjúfanlegur hluti af íslenskum menningararfi og ímyndunarafli.
Enn þann dag í dag má finna merki um tröll um allt Ísland og ekki síður við Akureyri – ekki aðeins í sögum, heldur líka í örnefnum.
Örnefni í Eyjafirði og nágrenni
Tröllaskagi
Tröllafjall
Tröllahyrna
Tröllahryggur
Tröllhylur
Tröllhylshvammur
Tröllaskeið
Tröllaskriður
Tröllaspegill
Trölladalur
Tröllaskál
Tröllhöfði
Grýlusteinn
Skessunef
Skessuhryggur
Skessubjarg
Jötunheimar
Bryðjuskál
Tröllasögur úr Eyjafirði og nærliggjandi dölum
Bryðja og Kvörn
Tröllkona í Skíðadal
Geirufoss: Tröllkonan Geira í Myrkárdal
Tröllkonan í Glerárdal
Skessan í Víkurskarðsmúla
Í Fnjóskadal eru nokkrar tröllasögur, svo sem: Blákápa, Loppa, Grákolla, Tröllskessan á Bleiksmýrardal o.fl.